Uppgjörið

Núna eru uppgjörstímar. Kannski endar þetta með því að við Íslendingar búum til nýtt og betra samfélag. Núna er tækifærið. Maður gæti jafnvel séð hér þrískipt ríkisvald með sjálfstæðu þingi, framkvæmdavaldi og dómsvaldi. Kannski aðild að Evrópusambandinu. Hver veit.

Hætturnar eru margar. Á umbrotatímum geta ríki leiðst út í skrílræði, refsingar án dóms og laga, sjálfskipaða einangrun, harðstjórn og einræði. Stundum örlar á því að einhverjir séu alveg til í slíkt svona í ljósi þess sem gerst hefur. Þeir vita sjálfsagt lítið um hvað þeir eru að biðja í raun og veru. Þeir hugsa líklega um að þeir verði ekki fórnarlömb við slíkar kringumstæður en slíkt er óskhyggja.

Eftir að skýrsla Rannsóknarnefndar Alþingis kom út hef ég velt aðdraganda hrunsins mikið fyrir mér enda almennur starfsmaður (á plani) Kaupþings á meðan sá banki var og hét.

Maður varði bankakerfið og vinnustaðinn út í eitt í trausti þess að þær reglur og þeir ferlar sem sagðir voru vera í gildi væri fylgt í raun og veru. "Epic fail" heitir þetta á útlensku.

En maður var þó ekki alveg einn um þetta. Það voru eiginlega allir í sama liðinu á móti þessum fáu sem voru "fúlir á móti". Þeim síðarnefndu fyrirgefst margfaldlega fyrir smá "Ég sagði að þetta myndi gerast" yfirlæti þessa dagana.

Sú tilhugsun að Ísland væri eignast fyrirtæki sem biðu vel menntuðu fólki góð störf og greiddu háa skatta var ánægjuleg. þetta reyndist óskhyggja þegar upp var staðið og tjöldin höfðu dregin frá. Verkefnið að setja fleiri undirstöður undir efnahagslífið og samfélagið en þær sem við höfum í dag er ólokið síðast þegar ég gáði. Margt gott er þó að gerast i þeim efnum. Full ástæða er til að vera bjartsýnn á það sem er framundan á þessu landi okkar. Það er ennþá fiskur í sjó, fé á fjalli og vatn í krananum.

Þegar harðna fór á dalnum og skuldabréfamarkaðir lokuðust var ég munstraður í útrásarverkefni sem gekk út á að safna innlánum í Evrópu. Verkefnið hét svölu nafni "Edge" og í það var safnað harðsnúnu liði sem vílaði ekkert fyrir sér. Yfir "sérsveitinni" voru haldnar innblásnar ræður af æðstu mönnum bankans. Okkar verkefni var að bjarga fjármögnun hans og Íslandi í leiðinni. Við grúfðum okkur yfir verkefnið, unnum og unnum. Allir hvöttu okkur áfram. Ég var margoft stoppaður á göngunum og út í bæ og spurður hvernig gengi. Ég sagði að við værum alveg að massa þetta. Við værum að bjarga málunum. Enda benti svo sem ekkert annað til þess að svo væri. Nógu marga pósta á ég frá æðstu mönnum bankans þar sem sagt var við starfsmenn fram á síðustu stundu að allt væri í himnalagi þó að tímarnir væru erfiðir.

Við náðum fínum árangri þó ég segi sjálfur frá. Ég hef myndað vinabönd við marga samstarfsmenn í þessu verkefni. Öll erum við dauðfegin að það olli ekki sömu vandræðunum og Icesave. Samt sem áður finnst manni leitt að hafa tekið þátt í starfsemi sem olli Íslandi vandræðum í samskiptum við aðrar þjóðir þegar mikið reyndi á í hruninu. Það er líka mjög slæmt að vita af því að sparifjáreigendur lentu margir í óvissu og vandræðum með sín mál.

Við vorum grandalaus um að yfirstjórnendur bankans væru í sama húsi að lána út peningana sem við söfnuðum hjá sparifjáreigendum í Evrópu til eiganda bankans sem voru ómerkilegir pappírar. Allar reglur og skynsamleg viðmið við útlán voru þverbrotnar þó að yfirstjórnendur létu eins og eftir þeim væri farið. Feluleikurinn við þetta var algjör. Skýrslan góða hefur afhjúpað þetta sem betur fer.

Fyrir mér er þetta það sem situr helst eftir.